Sollunari


Jowisz - dane astronomiczne

Jest największą planetą w Układzie Słonecznym. Planeta gazowa. Jest łatwo widoczny na niebie z uwagi na swą jasność. Jego masa przewyższa łączną masę pozostałych planet o 2,5 raza. Od Ziemi jest większa 318 razy. Jest piątą planetą od Słońca. Jest też najszybszy w ruchu prymarnym, tj. dookoła swojej osi. Ten pośpiech powoduje, że bieguny Jowisza są silnie spłaszczone z powodu siły odśrodkowej. Okres rotacji jest trochę mniejszy niż 10 godzin (dokładnie 9,93 godziny), okres orbitalny wynosi ok. 12 lat ziemskich (11,86 roku), co oznacza, że rok Jowisza składa się z 10500 dób.

Jowisz Jowisz jest oddalony od Słońca o 778,3 mln km, jego średnica wynosi 142984 km, temperatura powierzchni chmur to -110 stopni Celsjusza. Jowisz ma małą średnią gęstość. W zewnętrznych częściach składa się z wodoru i helu w stanie gazu. Na głębokości 7000 km wodór jest w stanie cieczy, a na głębokości 14.000 km jest prawdopodobnie w postaci stopionego metalu. W sercu Jowisza, na głębokości 60.000 km prawdopodobnie znajduje się małe, gęste i stałe jądro. Wytwarza ono ogromne pole magnetyczne, które tworzy wielki obszar nazywany magnetosferą. Zabezpiecza ona planetę przed niekorzystnym działaniem wiatru słonecznego. Ogon magnetosfery Jowisza sięga orbity Saturna. Magnetosferę posiadają także ziemia, Saturn, Uran, Neptun oraz Merkury.

Atmosfera Jowisza składa się w 89,8% z wodoru a w pozostałej części z helu z dodatkami metanu i amoniaku. Te dodatki wpływają na zabarwienie atmosfery. Jowisz wizualnie składa się z naprzemiennie ułożonych poziomych smug-warstw. Jasne warstwy wznoszącego się i chłodnego powietrza nazywają się strefami, a czerwonobrązowe obszary powietrza cieplejszego, opadającego gazu to pasy. W strefach i pasach zachodzą zmiany pogodowe mające postać dosyć gwałtownych wiatrów i sztormów. Szczególnie silne wiatry o prędkości 400 km/h występują w rejonie równikowym. Sztormy te powodują powstawanie turbulencji i jasnych, owalnych obszarów chmur zwanych białymi owalami, które można zaobserwować na powierzchni Jowisza. Trwają kilka dni albo wiele lat. Widoczna na powierzchni planety Wielka Czerwona Plama jest ogromnym antycyklonem, który został zauważony z Ziemi już 340 lat temu.

Do tej pory odkryto 63 księżyce Jowisza. Większość z nich dopiero po 2000 roku. Również w ilości naturalnych satelitów Jowisz przewyższa inne planety w Układzie Słonecznym. Najwcześniej zostały odkryte cztery księżyce tzw. galileuszowe, gdyż zauważył je i rozpoznał Galileo Galilei. Są to Europa, Io, Ganimedes i Callisto. Ich nazwy pochodzą z mitologii greckiej i wiążą się z mitami o kochankach Zeusa. Mają one kształt kulisty i są największe ze wszystkich księżyców Jowisza. Powstały w tym samym czasie co planeta. Ganimedes jest większy niż nasz Księżyc. Oprócz księżyców galileuszowych wyróżniamy ponadto 4 księżyce wewnętrzne, oraz pozostałe małe księżyce zewnętrzne. Księżyce wewnętrzne i galileuszowe obiegają Jowisza w kierunku zgodnym z kierunkiem rotacji planety. Większość księżyców zewnętrznych obiega planetę w przeciwnym kierunku do jej ruchu prymarnego.

5.10.2009

© Krystyna Daca



<< więcej artykułów dotyczących Jowisza


<< powrót do strony głównej                                                                                                                                                                                                                                                          
Strona Sollunari używa plików cookies do prawidłowego działania strony.
Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dla plików cookies oznacza, że będą one zapisywane w pamięci urządzenia.
Ustawienia te można zmieniać w przeglądarce internetowej.
ZAMKNIJ
Więcej informacji udostępniamy w naszej Polityce prywatności.