Sollunari


Słońce - dane astronomiczne

Słońce (łac. Sol) jest centrum Układu Słonecznego. Jest gwiazdą.

Wnętrze Słońca pomieściłoby milion planet o rozmiarach Ziemi. Jednakże w porównaniu z innymi gwiazdami, Słońce jest przeciętne co do jasności, jest gwiazdą pojedynczą, spokojną i długowieczną. Wraz z 9 planetami (dla uproszczenia wliczając Plutona) tworzy Układ Słoneczny, będąc jego najważniejszym 10 elementem.

Układ słoneczny Na obrazku obok przedstawiono wszystkie planety Układu Słonecznego w kolejności, w jakiej znajdują się na orbitach z zachowaniem ich wielkości i proporcji względem siebie i Słońca. W rzeczywistości, planety nie są ustawione w takim szeregu, są w ciągłym ruchu a każda z nich porusza się z różną prędkością po swojej orbicie dookoła Słońca. Najbliżej Słońca krąży Merkury, potem Wenus, Ziemia, Mars, Jowisz, Saturn, Uran, Neptun i Pluton (którego prawie nie widać na schemacie). Wszystkie planety jednocześnie znajdują się w ruchu prymarnym, tj. dookoła własnej osi. Wenus i Uran rotują w ruchu przeciwnym niż pozostałe planety.

Słońce jest kulą gazu o temperaturze powierzchni 6000 stopni. Świeci co najmniej od 4,6 miliarda lat, co stwierdzono na podstawie datowania radioaktywnego meteorytów. W jądrze gwiazdy panuje temperatura około 15 milionów stopni Celsjusza. Ma 1.392.000 km średnicy, podczas gdy średnica Księżyca wynosi zaledwie 3476 km. Stosunek średnic równa się w przybliżeniu 1:400. Stosunek odległości Słońca od Ziemi (149.600.000 km) do odległości Księżyca do Ziemi (384.500 km) wynosi również około 400:1. Księżyc i Słońce mają dla obserwatora ziemskiego tę samą wielkość kątową, tj. około pół stopnia.

Słońce zbudowane jest głównie z wodoru i niewielkiej ilości helu, co udowodniła w 1925 roku Cecylia Payne w swojej pracy doktorskiej pt. "Stellar Atmospheres" (atmosfery gwiazdowe). Energia Słońca pochodzi od reakcji termojądrowych, które zachodzą w jego wnętrzu i gdzie następuje przemiana wodoru w hel. Odkrycia na temat pochodzenia energii Słońca dokonywano stopniowo i przyczyniło się do niego wielu naukowców (F.W. Aston, A. Eddington, G. Gamow, A. Einstein), jednakże ostatecznego wniosku dokonał Hans Bethe w 1938 roku.

Najbliższą Słońcu inną gwiazdą jest nie jedna ale trzy gwiazdy, które tworzą system i krążą wokół siebie. Są to: najjaśniejsza z nich o kolorze żółtym (jak nasze Słońce) - Alfa Centauri A, mniejsza o świetle pomarańczowym Alfa Centauri B i ostatnia mała czerwona gwiazda Alfa Centauri C , znana też pod nazwą Proxima Centauri, gdyż leży najbliżej naszego systemu słonecznego. Proxima Centauri należy do czerwonych karłów, najczęściej występujących typów gwiazd w Galaktyce. Kolor światła gwiazdy określa jej temperaturę; najzimniejsze są gwiazdy czerwone, cieplejsze są pomarańczowe, potem żółte a najgorętsze błękitnobiałe. Najjaśniejszą z gwiazd, położoną w pobliżu Słońca jest Syriusz, gwiazda położona w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa, zwana też "psią gwiazdą". Syriusz jest gwiazdą podwójną, błękitnobiałą, dwukrotnie jaśniejszą od naszego Słońca.

W 1783 roku William Herschel ustalił, że Układ Słoneczny przemieszcza się względem sąsiednich gwiazd w kierunku gwiazdy Lambda Herculis, której arabska nazwa Maasym oznacza przegub. Punkt na niebie, ku któremu biegnie Słońce W. Herschel nazwał apeksem, natomiast antyapeks stanowi gwiazda Syriusz, skąd pozornie Słońce rozpoczęło swą drogę. Słońce biegnie dookoła centrum naszej Galaktyki, tj. dookoła Drogi Mlecznej. Dla obserwatora ziemskiego Centrum Galaktyki wypada w 28 12'48'' znaku Strzelca - według obliczeń na 1.01.1996r. We Wszechświecie obowiązuje układ centryczny, zgodnie z którym centrum stanowi np. gwiazda a dookoła jej krążą planety. Taki system wchodzi w skład większego systemu, zbudowanego również centrycznie itd. Słońce i cały Układ Słoneczny krąży na tej zasadzie wokół centrum Drogi Mlecznej, którego jeszcze nie znamy. Galaktyka ma kilka ramion spiralnych, a Słońce znajduje się w jednym z nich i to niewielkim, nazywanym ramieniem Oriona. Jest ono łącznikiem między głównymi ramionami-Strzelca i Perseusza.

Wrzesień 2009

© Krystyna Daca



<< więcej artykułów dotyczących Słońca


<< powrót do strony głównej                                                                                                                                                                                                                                                          
Strona Sollunari używa plików cookies do prawidłowego działania strony.
Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dla plików cookies oznacza, że będą one zapisywane w pamięci urządzenia.
Ustawienia te można zmieniać w przeglądarce internetowej.
ZAMKNIJ
Więcej informacji udostępniamy w naszej Polityce prywatności.