Sollunari


Słownik astrologiczny

Adherent - planeta władająca znakiem Zodiaku, w którym posadowiona jest planeta, będąca władcą horoskopu.

Biblioteka Celsusa w Efezie - stan współczesny <br/>2008 © fot. Krystyna Daca
Biblioteka Celsusa w Efezie - stan współczesny
2008 © fot. Krystyna Daca
Alkachod - dyspozytor (władca) hylegu, wpływa na długość życia; Mars, Saturn, Uran, Neptun i Pluton skracają życie a pozostałe planety je przedłużają

Anareta - planeta tworząca najściślejszy nieharmonijny aspekt z hylegiem- wpływa niekorzystnie na zdrowie.

Aphelium -   najdalszy od Słońca punkt orbity jakiejś planety    

Apheta - planeta tworząca najściślejszy harmonijny aspekt z hylegiem, wpływa dobroczynnie na zdrowie.

Apogeum -   najdalej położony punkt orbity Księżyca względem Ziemi    

Ascendent w skrócie ASC - punkt wschodzący ekliptyki, w którym ekliptyka przecina horyzont po stronie wschodniej

Aspekt - odległość kątowa pomiędzy dwiema planetami, ciałami kosmicznymi lub innymi sygnifikatorami; wierzchołkiem tych kątów jest środek koła horoskopu, który symbolizuje środek Ziemi; aspekty wskazują na napięcia lub na harmonię między dwiema planetami. Zakres aspektu podaje się w stopniach kątowych (patrz orba).

Aspekt aplikacyjny - aspekt taki tworzy planeta albo jedno ze Świateł, kiedy zbliża się do innej planety, powodując, że aspekt między nimi uściśla się czyli zmniejsza się odległość między tymi planetami.

Aspekt beneficzny - inaczej aspekt korzystny lub harmonijny

Aspekt harmonijny - patrz aspekt beneficzny

Aspekt maleficzny - inaczej aspekt niekorzystny bądź nieharmonijny

Aspekt nieharmonijny - patrz aspekt maleficzny

Aspekt recepcji mutualnej - aspekt pomiędzy dwiema planetami znajdującymi się w recepcji mutualnej (patrz hasło recepcja mutualna), uważany jest za aspekt korzystny, nawet kwadratura czy opozycja nie jest zła, tylko wiąże się z utrudnieniem w realizacji pozytywnego wyniku, wskazanego przez planety pozostające w tym aspekcie.

Aspekt separacyjny - aspekt taki tworzy planeta albo jedno ze Świateł, kiedy oddala się od innej planety, powodując, że aspekt między nimi rozluźnia się czyli zwiększa się odległość między nimi aż do granicy zasięgu orby, przewidzianej dla danego aspektu

Astrokartografia - graficzne oznaczenie na mapie Ziemi miejsc oddziaływania energii planetarnych zapisanych w horoskopie urodzeniowym właściciela horoskopu. Każdy człowiek ma tylko jeden horoskop urodzeniowy i tylko jedną urodzeniową mapę astrokartograficzną.

Benefik - planeta działająca korzystnie; według tradycji astrologicznej są nimi Wenus i Jowisz, Światła, częściowo Merkury

Bieg dyrekcyjny - to inaczej bieg prosty planety. Wyróżniamy poza tym bieg stacjonarny planety oraz bieg retrogradacyjny czyli wsteczny. W biegu dyrekcyjnym energia planety wyraża się naturalnie.

Bieg stacjonarny - bieg planety, w którym ona pozornie "zatrzymuje się"; bieg stacjonarny zaznacza się w horoskopie literą S.

Bikwintyl (144°) - rodzaj aspektu, orba2; aspekt wskazujący na walkę wewnętrzną ze sobą i swoimi zmysłami; wpływ na innych, czasem nadużywanie władzy i autorytetu; ogólnie- wskazuje na twórczą lub niszczącą moc umysłu.

Cykl planetarny - czas, w którym planeta w pozornym ruchu przechodzi 360° ekliptyki. Cykl dopełnia się, gdy planeta wraca do punktu, w którym znajdowała się w momencie urodzenia. Cykl Słońca trwa 1 rok ziemski, cykl Księżyca wynosi 28-29 dni, Merkurego 88 dni, Wenus 224, 7 dnia, Marsa 687 dni, Jowisza 12 lat, Saturna średnio 29 lat, Urana 84 lat, Neptuna średnio 165 lat, Plutona 248 lat. Planety o krótkim cyklu to planety szybkie, natomiast planety o długim cyklu to planety wolne

Czas efemerydalny - inaczej czas efemeryd (ET) lub czas ziemski (TT) , który zastąpił od 1.stycznia 1977r.  Ziemski Czas Dynamiczny (TDT). Na podstawie czasu ziemskiego sporządzane są tablice efemerydalne (efemerydy), co postanowiono na XXI Zgromadzeniu Ogólnym Międzynarodowej Unii Astronomicznej (IAU). W obliczeniach astrologicznych używany jest natomiast czas strefowy, urzędowy, ustalony na podstawie czasu uniwersalnego. Różnica między czasem efemerydalnym a czasem uniwersalnym wynosiła w roku 2010 zaledwie 67 sekund, ale powiększa się stale, wobec niejednostajnego ruchu Ziemi wokół Słońca.

Czas gwiazdowy - czas gwiazdowy5 różni się od czasu słonecznego. Różnica ta jest zauważalna jedynie dla obserwatora ziemskiego. Wynika ona z tego, że obserwowane z Ziemi gwiazdy pozornie „stoją” na ekliptyce (stąd pochodzi określenie gwiazdy stałe) w przeciwieństwie do planet, których pozorny ruch po ekliptyce jest z Ziemi widoczny. Słońce porusza się po ekliptyce pozornie o 1 stopień kątowy dziennie. Po przeliczeniu wielkości łukowej na czasową wychodzi, że Słońce potrzebuje 4 minut zegarowych na przejście tego 1 stopnia kątowego. Gwiazdy „stoją” a więc „są szybciej” o 4 minuty na tej samej pozycji, co Słońce. Doba gwiazdowa jest więc krótsza o 4 minuty od doby słonecznej (która wynosi średnio 24h, ale z uwagi na eliptyczną orbitę Ziemi wokół Słońca są wahania od 23h 59m 39s do 24h 00m 32s) . Doba gwiazdowa wynosi 23 godziny 56 minut 04 sekundy. Różnica między dobą gwiazdową a słoneczną wyrównuje się po roku, w czasie przesilenia wiosennego czyli około 21 marca.

Czas letni - ang. Daylight Saving Time, w skrócie DST lub CEST od ang. Central European Summer Time; skrót CEST stosowany jest w krajach europejskich. Czas letni wprowadzany jest umownie, tj. na mocy przepisów prawa obowiązujących w danym państwie; głównie w celach gospodarczych, w tym dla oszczędności energii elektrycznej. W Polsce czas letni nie zawsze był stosowany (na przykład w latach 70-tych ubiegłego wieku), o czym trzeba pamiętać obliczając i wykreślając kosmogramy urodzeniowe odręcznie. W dobie komputerów tego problemu nie ma, gdyż programy do obliczania i wykreślania horoskopów astrologicznych uwzględniają czasookresy obowiązywania czasu letniego w naszym kraju. W Polsce zmiana czasu na letni została wprowadzona w czasie II wojny światowej, potem w latach 19461949, oraz od 19571964. Długość obowiązywania czasu letniego zmieniała się na przestrzeni lat. Od 1977 roku czas letni obowiązuje niezmiennie i jest wprowadzany corocznie w ostatnią niedzielę marca i trwa do ostatniej niedzieli października. Obecnie przy wprowadzaniu czasu letniego zegary przestawia się: z godziny 2-giej w nocy na godzinę 3 –cią w nocy (w marcu) a odwrotnie przy przechodzeniu na czas zimowy (z 3-ciej godziny na 2 –gą w październiku). Tak jest w całej Unii Europejskiej, poza Islandią. Inaczej przedstawia się to w krajach półkuli południowej, np. w RPA czy w Australii, tj. w marcu cofa się zegary o 1 godzinę (odwrotnie niż u nas), gdyż wtedy rozpoczyna się tam astronomiczna jesień. Nie wszystkie państwa pozaeuropejskie wprowadzają czas letni, np. Indie tego nie robią z uwagi na małą różnicę pomiędzy długością dnia i nocy w ciągu roku.

Czas środkowoeuropejski - Central Europe Time CET, czas strefowy strefy czasowej wyznaczonej przebiegiem południka 15 stopni na wschód (East) od południka 0 stopni w Greenwich (w Polsce południk 15°E przebiega np. przez miejscowość Stargard Szczeciński); różnica czasu pomiędzy czasem środkowoeuropejskim a czasem uniwersalnym (liczonym według przebiegu południka 0 stopni) wynosi +1 godzinę, tj. kiedy według czasu uniwersalnego jest godzina 13.00, wg środkowoeuropejskiego jest godzina 14.00. W Polsce czas środkowoeuropejski pokrywa się z czasem zimowym. Czas środkowoeuropejski to czas słoneczny dla południka 15°E.

Czas miejscowy - to czas słoneczny

Czas moskiewski - czas strefy czasowej według przebiegu południka 45 stopni E, biegnącego na wschód od południka 0 w Greenwich; różnica czasowa to dodane + 3 godziny do czasu uniwersalnego

Czas słoneczny - to czas miejscowy lub czas lokalny, obowiązujący w miejscu przebiegu danego południka. Wyróżniamy czas miejscowy słoneczny prawdziwy i czas miejscowy słoneczny średni. Czas miejscowy słoneczny prawdziwy ustalony jest według położenia Słońca w Zenicie, tj. w najwyższym położeniu na ekliptyce w danym punkcie obserwacji. Godzina 12-sta w południe jest tam wtedy, kiedy Słońce góruje w miejscu obserwacji. W południe słoneczne w czasie prawdziwym płaszczyzna południka, nad którym góruje Słońce, jest prostopadła do tarczy słonecznej. Tej prostopadłości nie ma w czasie miejscowym słonecznym średnim. Czas słoneczny średni to czas strefowy, ustalony według przebiegu południków strefowych, tj. co 15 stopni. Uśrednienie czasu w danej strefie czasowej powoduje, że czas jest taki sam we wszystkich miejscowościach (punktach), leżących wzdłuż całego południka na półkuli północnej. O godzinie 12 w południe, na tym samym południku ale na półkuli południowej – na antypodach - występuje północ słoneczna, czyli godzina 24-ta. Różnica między czasem słonecznym prawdziwym a średnim wynosi na początku listopada 16 minut (tj. w czasie prawdziwym godzina jest późniejsza o 16 minut) a w połowie lutego czas prawdziwy wskazuje godzinę wcześniejszą od czasu średniego o 14 minut. Oba czasy są równe w połowie kwietnia i czerwca, na początku września i pod koniec grudnia.

Czas strefowy - czas odpowiadający danemu południkowi, przebiegającemu przez określony obszar na kuli ziemskiej. Słońce potrzebuje 1 godziny zegarowej na przejście 15° po ekliptyce, co posłużyło do umownego wyznaczenia 24 południków jako granic 24 stref czasowych. W każdej strefie czasowej obowiązuje czas słoneczny południka strefowego, który jest jednocześnie południkiem środkowym tej strefy. Za południki strefowe przyjęto południki, których czas słoneczny różni się o pełną liczbę godzin od czasu słonecznego południka 0°, czyli każda strefa czasowa różni się od poprzedniej o 1 godzinę. Wprowadzenie stref czasowych spowodowało konieczność ustalenia na Ziemi granicy zmiany daty. Międzynarodową granicę zmiany daty ustalono według przebiegu południka 180°, z modyfikacją jej linii według granic czasu strefowego obowiązującego na okolicznych wyspach i półwyspach. Przekraczając międzynarodową granicę zmiany daty z półkuli wschodniej na zachodnią (zgodnie z kierunkiem obrotu Ziemi) "zyskuje" się jedną dobę. Przemieszczając się natomiast przeciwnie do ruchu prymarnego Ziemi czyli z półkuli zachodniej na wschodnią "traci" się jedną dobę.

Czas uniwersalny - czas GMT; czas strefowy według przebiegu południka 0° . Południk 0° przechodzi przez Królewskie Obserwatorium Astronomiczne w Greenwich w Londynie. Od tego południka liczy się czas strefowy a mówiąc wprost „ustawia się” zegary na Ziemi. W chwili górowania Słońca w Greenwich ustawiono zegary na godzinę 12-stą w południe, co implikuje czas strefowy w innych miejscach kuli ziemskiej. Jeżeli w Greenwich jest godzina 12-sta, to na południku 15°E (czyli w Stargardzie Szczecińskim, Zgorzelcu i innych miejscowościach na tym południku), jest godzina 13-sta, itd. Na zachód (ang.West) od Greenwich, na południku 15°W jest natomiast godzina 11-sta, na południku 30°W godzina 10-ta, itd. Czas uniwersalny jest czasem słonecznym miejscowym średnim dla południka 0°.

Czas uniwersalny koordynowany - UTC lub CUT (ang. Universal Time Clock lub Coordinated Universal Time, fr. Temps Universel Coordonné – TUC), to czas uniwersalny uwzględniający niejednostajny ruch Ziemi wokół Słońca. Koordynacja polega na dodaniu w określonym momencie 1 sekundy przestępnej do czasu UTC, w celu synchronizacji górowania Słońca na południku 0° w Greenwich i ustawieniem zegarów na godzinę 12-stą w południe.

Czas urzędowy - wprowadzany jest urzędowo czyli na podstawie przepisów prawa - dla ujednolicenia czasu obowiązującego w danym państwie. Przez teren danego państwa przebiegają często dwa południki lub więcej, według których ustalono strefy czasowe co 15° . Poruszając się po terenie dużego państwa, przez które przebiega wiele stref czasowych musielibyśmy przekraczając każdą strefę (co 15 stopni czyli co jeden południk strefowy) przestawiać zegarki. Ustalając obowiązywanie czasu strefowego według jednej strefy czasowej na terenie całego państwa unika się tego typu komplikacji. Przez Polskę przebiega granica pomiędzy strefą czasu środkowoeuropejskiego (południk 15°E) a wschodnioeuropejskiego (południk 30°E), którą to granicę wyznacza południk 22°30'E. Teoretycznie więc na terenie Polski mógłby być stosowany jednocześnie czas obydwu stref czasowych: czas środkowoeuropejski wyznaczony przez południk 15 stopni długości geograficznej wschodniej E a także czas wschodnioeuropejski wg południka 30 stopni E. Jednakże dla celów unifikacji czasu w całej Polsce stosowany jest czas urzędowy, który odpowiada strefie czasu środkowoeuropejskiego.

Czas warszawski - to czas urzędowy w Polsce

Czas wschodnioeuropejski - czas strefowy strefy czasowej według południka 30°E. Różnica czasowa- do czasu uniwersalnego południka 0° dodajemy +2 godziny zegarowe.

Czas zachodnioeuropejski - to inaczej czas uniwersalny

Czas zimowy - w Polsce odpowiada czasowi środkowoeuropejskiemu. Czasem urzędowym w Polsce jest czas środkowoeuropejski, jednak w półroczu cieplejszym stosowany jest czas letni, który jest o 1 godzinę zegarową przesunięty do przodu w stosunku do czasu środkowoeuropejskiego czyli +2 godziny w stosunku do czasu uniwersalnego. Czas letni odpowiada wówczas czasowi wschodnioeuropejskiemu. Różnica czasowa czasu zimowego do czasu uniwersalnego wynosi +1 godzinę.

Decyl (36°) - inaczej półkwintyl , rodzaj aspektu, orba2 , jak cała grupa kwintyli wskazuje na zmysłowość, wpływ na innych i talent.

Dekanat - liczy 10° i stanowi 1/3 część znaku Zodiaku; dekanaty są przyporządkowane żywiołom (system hinduski) albo planetom (system chaldejski).

Descendent w skrócie DSC - punkt zachodzący przecięcia ekliptyki z horyzontem; przeciwległy punkt do ascendentu.

Detrimentum - znak opozycyjny czyli znak leżący na kole Zodiaku naprzeciwko tego, którym planeta włada, np. Mars w Wadze znajduje się w znaku opozycyjnym czyli w detrimentum w stosunku do znaku Barana, którym włada Mars; mówi się wtedy, że Mars w Wadze jest zniszczony; planeta zniszczona jest bezsilna.

Doba gwiazdowa - okres obrotu Ziemi wokół własnej osi w stosunku do gwiazd (patrz czas gwiazdowy).

Dom horoskopowy - dom horoskopowy wskazuje dziedzinę życia, w której będzie działać energia posadowionych w tym domu sygnifikatorów a także energia władców znaków Zodiaku, wchodzących w zakres tego domu. Dom horoskopowy może obejmować swym zasięgiem część znaku Zodiaku, cały znak, dwa a nawet trzy znaki. Władcą domu jest władca znaku, na jaki pada wierzchołek domu.

Dom zodiakalny - znak Zodiaku, w którym dana planeta ma swój dom, np. Merkury włada znakiem Bliźniąt oraz Panny i w tych znakach znajduje się jego dom, jest on tam "u siebie".

Domicyl - (od łac. domicilium - miejsce) – znak naturalny planety, czyli znak, którego planeta jest władcą  lub współwładcą i w którym „planeta czuje się jak w domu”, np. znak Byka jest domicylem dla Wenus. Planeta w swoim domicylu jest silna, jej energia odziałuje korzystnie i zgodnie ze swoją naturą. Wszystkie sprawy z tą planetą związane układają się prawidłowo i bez przeszkód, np. Wenus w Byku czyli w swoim domicylu sprzyja sprawom materialnym i pomyślnie rozwijającym się związkom, obdarza urodą i umiejętnością korzystania z uroków życia.

Dominanta - są różne stanowiska wśród astrologów, na temat tego, co jest dominantą: 1.dominantą jest planeta posadowiona na jednej z osi oddalona od niej maksimum 10° 2. Dominantą jest planeta posadowiona w domach kardynalnych i siła dominant zależy od rodzaju osi-najsilniejsze dominanty to położone w I, X, VII i IV domu horoskopowym. Dominantą może być także satellitium albo stellium

Domy kątowe (narożne) - dom I, IV, VII i X.

Domy następujące - dom II, V, VIII i XI.

Domy upadające - dom III, VI, IX XII

Dwadasamsa czyli dwada - liczy 2° 30' i na każdy znak Zodiaku wypada po 12 dwad; dwady są przyporządkowane 12 znakom Zodiaku; dwady pomagają dookreślić cechy energii planetarnej wynikające z posadowienia planety w określonej dwadzie

Dyrekcje prymarne - oparte są na ruchu prymarnym Ziemi czyli dookoła własnej osi (rotacja) i wskazują na ważne zdarzenia w życiu człowieka, niezależne od niego. Według tych dyrekcji każdy 1° przechodzi w ciągu 24 godzin przez ASC lub MC.

Dyrekcje sekundarne - oparte są na ruchu Ziemi dookoła Słońca i wskazują na wydarzenia zależne od właściciela horoskopu, na jego zmiany w psychice a także pozwalają ustalić dyspozycje długoterminowe; analogia czasowa 1 dzień=1 rok.

Dyspozytor - patrz władca

Efemerydy - tablice z dziennymi pozycjami planet, obliczonymi z punktu widzenia obserwatora ziemskiego.

Egzaltacja planety - inaczej wywyższenie planety, czyli planeta działa jakby była w swoim znaku ale jest wspomagana przez przyjaznego władcę, np. Słońce w Baranie działa przy wsparciu Marsa, przedstawiciela żywiołu Ognia albo Wenus w Rybach wspomagana jest przez Neptuna i Jowisza jako władców znaku Ryb; przeciwieństwem egzaltacji planety jest upadek planety (patrz Upadek planety).

Eklipsa całkowita - węzeł księżycowy jest w koniunkcji orb ok. 10 stopni kątowych i mniej ze Słońcem i z Księżycem; znaczenie astrologiczne: wola góruje nad emocjami, co może przejawiać się skupieniem na działaniu, bez dostatecznego rozeznania skutków tego działania w życiu codziennym

Eklipsa częściowa - orba między pozycją Słońca i Księżyca a jednym z węzłów Księżyca jest luźniejsza czyli większa aniżeli przy eklipsie całkowitej; przy eklipsie częściowej w większej ilości przypadków tego zjawiska ścisła koniunkcja Świateł w orbie 0 stopni kątowych następuje przed lub po chwili, zanim Światła staną w koniunkcji z węzłem księżycowym; węzeł Księżyca, z którym eklipsa częściowa ma związek, może być częściej posadowiony w innym znaku zodiaku, aniżeli podczas eklipsy całkowitej, co ma istotne znaczenie dla interpretacji astrologicznej przy ustalaniu przyczyn eklipsy; im dalej punkt zaćmienia znajduje się od węzła księżycowego, tym zaćmienie słabsze, nie jest całkowite a jedynie częściowe

Eklipsa lunarna - inaczej Zaćmienie Księżyca - powstaje, gdy Ziemia znajdzie się pomiędzy Słońcem a Księżycem, a ten jest w Pełni.  Księżyc ulega zaćmieniu tylko w czasie pełni, bo wyłącznie wtedy może znaleźć się w stożku Ziemi .  Słońce, Ziemia, Księżyc są ustawione w linii prostej. Z uwagi na to, że orbita Księżyca jest nachylona do orbity Ziemi, to nie każda pełnia przynosi zaćmienie. Księżyc musi dodatkowo znaleźć się w pobliżu jednego z węzłów swojej orbity. Tak więc w prognozowaniu zaćmień Księżyca istotne znaczenie mają: miesiąc synodyczny (poprzedzający powtórną pełnię) oraz miesiąc smoczy, po którym Księżyc zajmie tę samą pozycję wedle jednego z węzłów. Eklipsa Księżyca może poprzedzać eklipsę Słońca lub następować po niej czyli albo podczas pełni przed eklipsą Słońca czyli ok. 14 dni przedtem lub ok. 14 dni po eklipsie Słońca, podczas najbliżej pełni; znaczenie astrologiczne: zaburzenia emocjonalne niweczące lub kaleczące wolę działania i istnienia.  

Eklipsa obrączkowa Słońca - występuje wtedy, kiedy Księżyc podczas Nowiu znajduje się w najdalej położonym od Ziemi punkcie swojej orbity czyli jest w apogeum; podczas tego zaćmienia tarcza Słoneczna jest zasłonięta przez Księżyc i niewidoczna jak przy eklipsie całkowitej z tą różnicą, że światło zewnętrznej obręczy jest większe, a obręcz jest grubsza aniżeli przy eklipsie całkowitej; dzieje się tak z uwagi na obserwowalną pozornie mniejszą tarczę Księżyca spowodowaną jego bardziej odległą pozycją na swej orbicie względem Ziemi; znaczenie astrologiczne: tak samo jak przy eklipsie całkowitej wola góruje nad emocjami ale przy eklipsie obrączkowej emocje są bardziej wychłodzone i frustracja w związku z tym jest mniejsza

Eklipsa solarna - inaczej Zaćmienie Słońca - następuje, gdy Księżyc znajdzie się w pozycji na orbicie pomiędzy Słońcem a Ziemią, a zatem eklipsa solarna następuje tylko wtedy, gdy Księżyc jest w Nowiu. Eklipsa Słońca występuje podczas takiego Nowiu Księżyca, kiedy Słońce przechodzi przez węzeł orbity Księżyca; w ciągu roku kalendarzowego występują co najmniej 2 eklipsy Słońca; może ich być więcej, jeżeli Słońce przejdzie kilka razy przez ten sam węzeł Księżyca; zazwyczaj eklipsy Słońca występują na zmianę, tj. raz w związku z węzłem wstępującym a drugi raz z węzłem zstępującym Księżyca, po czym znów w pobliżu węzła wstępującego, itd. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy Słońce przechodzi 2 razy w pobliżu pozycji tego samego węzła Księżyca i mamy 2 zaćmienia Słońca w odstępie ok. 1 miesiąca, np. tak było podczas zaćmienia 1.06.2011r. i 1.07.2011r.

Ekliptyka - inaczej sfera niebieska - obserwowalny przez Ziemian "kawałek"- pas przestrzeni kosmicznej, po którym pozornie przesuwają się planety względem kuli ziemskiej (tak to wygląda obserwując niebo z Ziemi). Na ekliptyce widoczne są gwiazdozbiory.

Fazy Księżyca - Nów 0° koniunkcja Słońca z Księżycem , I kwadra 90° kwadratura Słońca z Księżycem, Pełnia 180° opozycja Słońca z Księżycem, III kwadra 270° kwadratura Słońca z Księżycem.

Frustracja - czyli udaremnienie (pojęcie z zakresu astrologii horarnej) - następuje za sprawą trzeciej planety, która wchodzi w aspekt z planetą wolniejszą, jedną z 2 planet , aplikujących (zbliżających się) do siebie.

Głowa smoka - Wstępujący Węzeł Księżycowy patrz Węzły Księżycowe

Gwiazdozbiory - konstelacje gwiazd stałych. Od nazw 12 gwiazdozbiorów wzięto nazwy 12 znaków Zodiaku. Miało to miejsce w czasach starożytnych, kiedy pozycje gwiazdozbiorów na ekliptyce pokrywały się z pasem ekliptyki podzielonym umownie przez astrologów na znaki Zodiaku, po którym przesuwały się planety (patrz Zodiak i Precesja). Pojęcie znaków Zodiaku należy do astrologii a pojęcie gwiazdozbiorów do astronomii.

Horoskop efemerydalny - horoskop sporządzany na konkretne zdarzenie w znanym miejscu i czasie, bez związku z jakąkolwiek osobą.

Horoskop elekcyjny - sporządza się w celu ustalenia najkorzystniejszego momentu do wykonania konkretnego zamierzenia np. zawarcia związku małżeńskiego czy uruchomienia działalności gospodarczej.

Horoskop godzinowy - patrz Horoskop horarny

Horoskop horarny - horoskop wyliczony na moment zadania pytania; celem takiego horoskopu jest odpowiedzieć na to pytanie; nazwa pochodzi od łacińskiego słowa "hora" czyli godzina, stąd druga nazwa tego horoskopu-.

Horoskop natalny - patrz horoskop urodzeniowy czyli radiks, nazywany też natywnikiem lub kosmogramem.

Horoskop tranzytowy - sporządza się dla ustalenia przebiegu zdarzeń w znanym miejscu i czasie, w stosunku do radiksu.

Horoskop urodzeniowy - horoskop obliczony na podstawie daty (dzień, miesiąc, rok), godziny i minuty a także miejsca urodzenia człowieka.

Huśtawka czyli klepsydra - układ planetarny polegający na skupieniu planet w 2 grupach; każde skupienie oddalone jest od siebie o co najmniej 60 stopni. Działanie układu przypomina spotęgowane działanie aspektu opozycji. Osią skupienia jest przynajmniej jedna opozycja między planetą z jednej grupy a planetą z drugiej grupy. Jeżeli tworzą ją benefiki, łatwiej jest dojść do ładu, kompromisu, równowagi. Przy opozycji malefików typowe dla układu są wahania w procesie decyzyjnym, brak zdecydowania w działaniu, uciążliwe dążenie do wypracowania jakiegoś zwartego systemu wartości, labilność stanowisk, poglądów. Emanacja energii planet tworzących opozycję w huśtawce daje najbardziej znaczącą wskazówkę interpretacyjną podczas analizy horoskopu.

Hyleg - hylegiem może być Słońce, Księżyc lub Ascendent. Hyleg ma decydujący wpływ na zdrowie i jego działanie w tej mierze uzależnione jest od jego pozycji w horoskopie, aspektów, itd.

Imum coeli - w skrócie IC- głębia nieba, północny punkt przecięcia ekliptyki czyli Nadir.

Ingres - wejście planety tranzytem w nowy, kolejny znak zodiaku

Jakości - 7 podział znaków zodiaku na trzy elementy: kardynalne, stałe, zmienne; generowany przez podział na żywioły, każdy z trzech znaków danego żywiołu ma inną jakość.

Klaster czyli pęk albo klin - układ planetarny, w którym planety posadowione są w przestrzeni 120 stopni kolejnych znaków zodiaku. Taki układ daje bardzo wąską specjalizację, skupienie na realizacji energii znaków zodiaku, które zawierają się w pęku. To bardzo ograniczający układ ale dający też jakiś szczególny talent. Ważne jest, aby człowiek potrafił odkryć ten talent czy rodzaj ukierunkowania. Istotny w tym układzie jest władca horoskopu i jego pozycja w pęku, jego okadrowanie planetami, także układ znaków i domów w obrębie pęku, midpunkt planet ograniczających (posadowionych na początku i na końcu pęku). Podczas analizy trzeba szukać sygnifikatora, który byłby przeciwwagą energii planet tak silnie skupionych w obrębie 1/3 koła zodiakalnego. Dużą rolę pełnią również te planety pęku, które posadowione są na jednej z osi horoskopu.

Klepsydra - układ planetarny patrz huśtawka 

Kolekcja - czyli zbieranie energii planety (pojęcie z zakresu astrologii horarnej) -występuje gdy dwie planety separują się (oddalaja się) od siebie i wchodzą w aspekt z trzecią wolniejszą planetą, która zbiera energię obu planet.

Koniunkcja (O°) - rodzaj aspektu- orba 1 -10° 2; czy aspekt ten jest harmonijny czy nie- zależy od tworzących ją planet; planety w koniunkcji działają w jednym kierunku, jednocześnie; duża ilość koniunkcji w horoskopie natalnym świadczy o indywidualizmie i inicjatywie człowieka.

Kosmogram - patrz horoskop urodzeniowy

Kwadratura (90°) - rodzaj aspektu, orba2; aspekt nieharmonijny wskazuje na wewnętrzne napięcia, wyzwania, pod wpływem których inicjujemy różne przedsięwzięcia. Wiążą się z kryzysami. Planeta szybsza współtworząca kwadraturę podlega "naciskowi" ze strony planety wolniejszej.

Kwinkunks (-150°) - rodzaj aspektu, orba 2; aspekt wskazujący na oczyszczenie sytuacji, również chorobę, zmusza do analizy i zmiany postępowania.

Kwintyl (72°) - rodzaj aspektu, orba2, aspekt ten wskazuje na uzdolnienia, talenty, umiejętność czerpania inspiracji, która może być wykorzystywana w dobrym jak i w złym celu (zależy od całości horoskopu); ogólnie- kwintyl wskazuje na twórczą lub niszczącą moc umysłu.

Latawiec - układ 4 planet, z których 3 tworzą Wielki Trygon; czwarta planeta znajduje się z dwiema z nich w sekstylach, natomiast z jedną z nich jest w opozycji; Latawiec stanowi najbardziej twórczą konfigurację planetarną i wskazuje na uzdolnienia i talenty a także na chęć ich wykorzystania, w tym z pożytkiem dla innych.

Lokomotywa - układ planetarny planety skupione są w obrębie 240 stopni w przestrzeni kolejnych znaków zodiaku. Lokomotywą jest planeta, która jest położona najbliżej ASC w domu horoskopowym położonym nad osią ASC- DSC (nad horyzontem). Człowiek z taką figurą planetarną w horoskopie urodzeniowym jest zwarty i gotowy postępować w swoim życiu w sposób, na który wskazuje planeta będąca lokomotywą.

Żywioły - (elementy) - cztery pierwotne substancje: Ogień, Powietrze, Woda, Ziemia.

Lunariusz - rodzaj tranzytu obliczonego na czas koniunkcji Księżyca ze swoją (Księżyca) pozycją natalną; oblicza się go względem (w stosunku do ) radiksu

Światła - Słońce i Księżyc

Malefik - planeta działająca maleficznie czyli niekorzystnie -według tradycji astrologicznej malefikami są Mars i Saturn; także Neptun, Uran i częściowo Pluton.

Medium coeli - w skrócie MC - jest to zaznaczony w horoskopie środek nieba, inaczej Zenit czyli miejsce górowania Słońca; w horoskopie urodzeniowym wskazuje "co świeciło nam nad głową" w momencie urodzenia (jaki znak Zodiaku i planeta); inaczej południowy punkt przecięcia ekliptyki.

Metoda kolejnych przybliżeń - metoda prognozowania astrologicznego opracowana przez Leona Zawadzkiego. Prognozowanie za pomocą metody kolejnych przybliżeń4: w kolejności badamy horoskop urodzeniowy, dyrekcje sekundarne, dyrekcje progresywne, tranzyty, solariusz, lunariusz.

Midpunkt - stopień zodiaku wypadający w połowie odległości między pozycją jednej planety w stopniu zodiaku a pozycją drugiej planety, np. midpunkt sekstylu Saturna w 30 stopniu Koziorożca i Merkurego w 30 stopniu Ryb wypada w 30 stopniu Wodnika. Jest to midpunkt bliższy (częściej stosowany w praktyce), obliczany na podstawie krótszej odległości między Saturnem a Merkurym. Midpunkt dalszy obliczany jest na podstawie dłuższej odległości między planetami i jest położony o 180 stopni od midpunktu bliższego czyli znajduje się do niego w opozycji (w przykładzie midpunkt dalszy wypada w 30 stopniu Lwa). Przejście tranzytem jakiejś planety przez midpunkt pary planet, połączonych aspektem w horoskopie natalnym uruchamia działanie tego aspektu. Podobnie dzieje się, kiedy przez midpunkt przechodzi progresywna lub dyrekcyjna planeta, planeta solarna, lunarna, osie horoskopu, wierzchołek domu czy inny sygnifikator w tych horoskopach.

Miesiąc anomalistyczny - Księżyc krąży po elipsie, stąd jego prędkość jest zmienna. Maksymalna jest w perygeum, minimalna w apogeum. Średnio Księżyc pokonuje około 13 stopni w ciągu doby, ale prędkość ta waha się między 11,5 a 15 stopni. Czas, jaki potrzebuje Księżyc na  kolejne przejście przez perygeum, czyli przy najszybszej prędkości kątowej, nazwano miesiącem anomalistycznym. Jest to 27 dni, 13 godzin, 18 minut i 41 sekund, czyli 27,55 dnia. Miesiąc anomalistyczny (27,55 dnia) oraz miesiąc smoczy (27,21 dnia) różnią się długością od miesiąca gwiazdowego (27,32) za sprawą linii apsyd wokół osi prostopadłej do orbity Księżyca (18,85 roku) i obrotu linii węzłów do osi prostopadłej do osi Ziemi (18,6 roku). Przy tym perygeum przesuwa się w kierunku zgodnym z ruchem Księżyca, co powoduje, że miesiąc anomalistyczny (27,55 dnia) jest dłuższy od gwiazdowego (27,32 dnia). Węzły z kolei przesuwają się w kierunku przeciwnym do ruchu Księżyca, co powoduje, że miesiąc smoczy ( 27,21 dnia) jest szybszy niż miesiąc gwiazdowy (27,32).

Miesiąc gwiazdowy - Księżyc wędrując po niebie, idzie w tym samym kierunku, co pozorny ruch Słońca, jednak jego ruch odbywa się po elipsie, raz zbliżając się do Ziemi (perygeum), raz się od niej oddalając (apogeum). Pełną orbitę zakreśla średnio co 27 dni, 7 godzin, 43 minuty i 11 sekund. Jest to średni czas doby słonecznej, czyli 27,32 dnia. Okres ten zwany jest miesiącem gwiazdowym  albo syderycznym. Po tym czasie Księżyc wraca na poprzednie miejsce na tle gwiazd.

Miesiąc smoczy - orbita Księżyca jest nachylona do orbity Ziemi pod kątem około 5,9 stopnia, zaś punkty przecięcia obu orbit (ziemskiej i księżycowej) nazwano węzłami; odstęp czasu między kolejnymi przejściami Księżyca przez ten sam węzeł jego drogi dookoła Ziemi nazwany został miesiącem smoczym; średni miesiąc smoczy wynosi 27 dni, 5 godzin, 5 minut i 36 sekund, a więc 27,21 dnia

Miesiąc syderyczny - patrz miesiąc gwiazdowy

Miesiąc synodyczny średni (lunacja) - jest to średni czas pomiędzy koniunkcjami Słońca i Księżyca. Odpowiada średniemu okresowi faz Księżyca i jest równy okresowi obiegu Księżyca wokół Ziemi w stosunku do Słońca. Miesiąc synodyczny to czas, jaki potrzebuje Księżyc na zamknięcie swojego cyklu faz, np. od nowiu do nowiu. Wynosi on 29 dni, 12 godzin 44 minuty i 3 sekundy. Inaczej ujmując - miesiąc taki wynosi 29,53 dnia. Miesiąc synodyczny (29,53 dnia) jest dłuższy od miesiąca gwiazdowego (27,32 dnia) dlatego, że synodyczny zależny jest od położenia Księżyca wedle Słońca. Tymczasem po pełnym obiegu na tle gwiazd (27,32 dnia), Słońce przesunie się względem nich mniej więcej o 27 stopni, stąd Księżyc potrzebuje jeszcze dwóch dni na pokonanie "brakującej drogi".

Miesiąc węzłowy - wynosi  27,21222 doby; to okres obiegu Księżyca przez węzły księżycowe

Miesiąc zwrotnikowy - czas pomiędzy dwoma kolejnymi przejściami Księżyca przez punkt Barana czyli 27,32158 doby.

Miska - układ planetarny, wszystkie planety posadowione są w obrębie 180 stopni czyli 1/2 koła horoskopu. Takie obsadzenie 6 kolejnych znaków zodiaku skłania właściciela horoskopu do działań kompensacyjnych; cechy i uzdolnienia wynikające z obsadzonych znaków i domów są realizowane przy udziale energii znaków i domów nie obsadzonych; przy czym możliwe i częste są tu zachowania skrajne i przesadzone, gdyż człowiek usilnie stara się uwydatniać cechy, których mu brak albo udowodnić swoją przydatność i wartość w sferach życia symbolizowanych przez puste domy. Najsilniej w tym układzie planetarnym działa planeta, która jest władcą horoskopu lub planety, które wypadają na osi albo w domach kardynalnych czy też z innych względów są silne w horoskopie. Kompensacja będzie najsilniej energetyzowana przez tę planetę i będzie się manifestowała najwyraźniej poprzez stopień zodiaku leżący w opozycji do tej planety, aczkolwiek nie do końca świadomie. Świadome rozładowanie kompensacji byłoby możliwe przy innej figurze planetarnej o nazwie lejek czyli wiadro.

Nadir - patrz Imum coeli

Natywnik - patrz  horoskop urodzeniowy

Nów Księżyca - jedna z IV głównych faz Księżyca. Księżyc w tej fazie oznacza zaczynanie czegoś "na nowo", od początku. Słońce i Księżyc działają razem, w jednym kierunku, gdyż znajdują się w koniunkcji, a zatem wola i potrzeby idą w parze. Jednakże Księżyc (potrzeby, uczucia) jest przytłumiony energią Słońca (wola) jako energią silniejszą, co może wiązać się z sytuacją trudną, w której nie będzie można wyrazić swoich uczuć.

Nonagon - inaczej nowil (40°) - rodzaj aspektu, orba 2° 2; wskazuje na cechy poświęcania się, bezinteresowności; podobnie jak septyl, nowil wskazuje na dążenia jednostki do duchowej pełni i spełnienia.

Ogon Smoka - Zstępujący Węzeł Księżycowy patrz Węzły Księżycowe

Opozycja (180°) - rodzaj aspektu- orba 8° 2 ; przy planetach istotnych w radiks poszerza się orbę2. Energie planet tworzących ten aspekt działają w przeciwnych kierunkach. Przy umiejętnym wykorzystaniu energii każdej z nich można zintegrować działanie opozycji i wykorzystać ją dla rozwoju obiektywizmu.

Orba - zasięg aspektu; podaje się go w stopniach kątowych; różne szkoły astrologiczne podają różne zasięgi działania aspektu, np. przy koniunkcji planet zazwyczaj przyjmuje się orb od 1° do 10° i powyżej 10° przyjmuje się, że koniunkcja nie działa.

Osie horoskopu - Oś Ascendent-Descendent oraz oś Medium coeli-Imum coeli

Palec Boży - układ 3 planet tworzących podwójny kwinkunks , dwie tworzą sekstyl i jednocześnie obie planety znajdują się w kwinkunksie z trzecią planetą. Palec Boży zmusza do porzucenia dawnych spraw i rozpoczęcia nowych, lub na nowo. Niektórzy astrolodzy porównują działanie Palca Bożego do działania energii Plutona.

paralela zodiakalna na DSC-zakreślona kółkiem
paralela zodiakalna na DSC-zakreślona kółkiem
Paralela zodiakalna - ma miejsce wówczas, gdy przynajmniej 2 sygnifikatory położone są w równych, aczkolwiek nie większych niż 25° odległościach kątowych po obu stronach szczytu domu kątowego. Oddziaływanie paraleli zodiakalnej można porównać do wzmożonej siły działania koniunkcji

Półkrzyż - czyli T-kwadrat- rodzaj konfiguracji planetarnej; tworzą go dwie planety znajdujące się w opozycji i będące jednocześnie w kwadraturze do trzeciej planety, zwanej ogniskową. Planeta ogniskowa tworzy wewnętrzne problemy, które poruszają opozycję. W rezultacie 3 planety są wzajemnie skłócone a ich energie nie mogą być zrównoważone. Punkt leżący naprzeciw planety ogniskowej uważa się za "puste ramię" półkrzyża, które wskazuje rozwiązanie konfliktu.

Półkwadrat (45°) - rodzaj aspektu, orba 2° 2, aspekt nieharmonijny wskazujący na napięcia, przeszkody, frustracje wewnętrzne.

Półkwintyl - patrz Decyl

Półsekstyl (30°) - rodzaj aspektu, orba 4° 2, aspekt harmonijny wskazujący na praktyczne działania, reakcję.

Półtorakwadrat (135°) - rodzaj aspektu, orba 2° 2; wskazuje na napięcia emocjonalne, związane z brakiem kontroli nad emocjami, których przyczyną może być samowola lub egoizm.

Pełnia Księżyca - jedna z IV głównych faz Księżyca. Księżyc w tej fazie jest w pełni oświetlony przez Słońce, toteż mamy większą ochotę na ujawnianie emocji i raczej nie jesteśmy skłonni kierować się zdrowym rozsądkiem. W tej fazie "wypełnia się" to, co zostało zapoczątkowane w fazie Nowiu. Generalizując dla potrzeb sformułowania zasady: jeżeli energia została prawidłowo ukierunkowana, dane zjawisko, proces lub przedsięwzięcie zakończy się pozytywnie. W przypadku niekorzystnych sygnifikacji do Świateł Pełnia może spowodować kumulację złej energii i przejawi się to nadpobudliwością, wewnętrznym rozedrganiem i chaosem uczuciowym.

Peregrinus - tym określeniem nazywamy planetę, która nie jest władcą znaku, nie ulega uszkodzeniu, ani egzaltacji lub upadkowi, np. Księżyc w znaku Wodnika jest peregrinus.

Perygeum -   punkt na orbicie Księżyca, w którym znajduje się on najbliżej Ziemi    

Peryhelium -   najbliższy względem Słońca punkt orbity jakiejś planety    

Planeta kluczowa - (rex aspectarius- król aspektów); planeta, która w horoskopie natalnym jest powiązana z innymi planetami największą liczbą aspektów. Znaczenie takiej planety można porównać do znaczenia władcy horoskopu, gdyż planeta ta skupia i rozprowadza energię planetarną w całym horoskopie. Szczególną wagę ma aspekt pomiędzy władcą horoskopu a rex aspectarius.

Planeta żeńska - planeta, której energia ma charakter absorpcyjny, pobierający i wchłaniający. Planetami żeńskimi są: Księżyc, Wenus, Jowisz, Saturn, Neptun. Działanie tych planet nastawione jest na introwertyzm. Jowisz jest uważany jednocześnie za planetę męską, tj. oddającą i wydzielającą energię na zewnątrz; ocena zależy od jego pozycji w horoskopie. Podobnie oceniana jest energia planetarna Merkurego, uważanego za planetę jednocześnie męską i żeńską.

Planeta otoczona inaczej oblężona, - „zablokowana”6  – to taka, która znajduje się między dwiema innymi planetami leżącymi od niej w granicach orby. „Oblężenie” dobroczynnymi planetami wzmacnia jej kosmiczny status, zaś złoczynnymi osłabia ją i nie pozwala w pełni przejawić swoich właściwości lub blokuje jej działanie.

Planeta stacjonarna - to planeta znajdująca się w biegu stacjonarnym

Planeta w godności - inaczej we władztwie- planeta znajduje się w znaku, którym włada, np. Wenus w znaku Byka (patrz władca)

Planeta wewnętrzna - inaczej planeta minorna – planeta, która orbituje pomiędzy Słońcem a Ziemią; czasem zwane też planetami dolnymi; planetami minornymi są Merkury i Wenus.

Planeta zewnętrzna - inaczej majorna lub górna- planeta, która orbituje za Ziemią, tj. na orbicie zewnętrznej pomiędzy Ziemią a krańcem Układu Słonecznego; planetami zewnętrznymi są Jowisz, Saturn, Uran, Neptun, Pluton.

Planeta zniszczona - patrz detrimentum

planetarne władanie dniami tygodnia - niedziela – Słońce; poniedziałek – Księżyc; wtorek – Mars; środa – Merkury; czwartek – Jowisz; piątek – Wenus; sobota - Saturn

Planety bezpłodne - Mars, Saturn, Uran. Merkury jest ambiwalentny w tej materii.

Planety dzienne i planety nocne - wg astrologii tradycyjnej6  Saturn, Jowisz i Słońce to planety dzienne, zaś Mars, Wenus i Księżyc to planety nocne.  Merkury był uznawany za dziennego i nocnego jednocześnie, w zależności od chwili obserwacji; według innego kryterium: planety dzienne to te, które w momencie narodzin właściciela horoskopu znajdowały się nad horyzontem, a planety nocne to takie, które znajdowały się wówczas pod horyzontem.

Planety elektryczne - Słońce, Mars, Jowisz, Uran.  

Planety indywidualne - określają osobowość człowieka; są to Słońce, Księżyc, Wenus, Merkury, Mars

Planety magnetyczne -  Księżyc, Merkury, Saturn, Neptun

Planety męskie - planeta, której energia kierowana jest na zewnątrz; wiąże się z działaniem aktywnym, ekstrawertycznym, sprawczym, twórczym; planety męskie to : Słońce, Mars, Jowisz, Uran, Pluton.

Planety płodne - Słońce, Księżyc, Wenus, Jowisz, Neptun6.

Planety pokoleniowe - Uran, Neptun i Pluton

Planety spalone - według Siergieja Wrońskiego: „Planetę znajdującą się w odległości do 17 minut kątowych od dokładnej koniunkcji ze Słońcem uważa się za leżącą „w sercu Słońca”. Przy takiej pozycji planety Słońce wzmacnia jej potencjał i daje jej dodatkową energię umożliwiającą pełny rozwój. Średnica dysku Słońca równa się 30 minutom, dlatego w odległości 15 minut do i po ścisłej koniunkcji planeta rzeczywiście znajduje się „w sercu” naszej gwiazdy. Planeta znajdująca się w odległości do 3º (według niektórych starożytnych traktatów do 6º) od dokładnej koniunkcji ze Słońcem w jedną i drugą stronę uważana jest za „spaloną planetę”. Przy tej pozycji planeta staje się niewidzialna, promienie Słońca ukrywają ją i ona jakby ślepnie i traci orientację na skutek czego nie jest w stanie w pełni się realizować. Człowiek, który w swoim horoskopie ma taką planetę często ma wiele idei i planów związanych z realizacją funkcji tej planet, ale nie ma możliwości wcielenia ich w życie. Planeta znajdująca się w odległości 3º-17º od dokładnej koniunkcji ze Słońcem, uważana jest za znajdującą się „w promieniach Słońca”. Przy tym położeniu planety sytuacja radykalnie się zmienia. Promienie Słońca znajdują się już w bezpiecznej odległości od niej, dlatego tą pozycję można traktować jak aspekt koniunkcji, przy którym i Słońce, i planeta działają wspólnie, w tandemie.” („Astrologia klasyczna tom IV”, tłum A.Chrzanowska).

Planety społeczne - określają role społeczne, które człowiek podejmuje. Takimi planetami są Jowisz i Saturn.

Planety szybkie - patrz cykl planetarny

Planety wolne - patrz cykl planetarny

Pozycja natalna - pozycja planety w horoskopie urodzeniowym

Precesja - ruch prymarny Ziemi czyli ruch Ziemi dookoła własnej osi jest modyfikowany przez grawitacyjne oddziaływanie Księżyca i Słońca, na skutek czego oś Ziemi ulega odchyleniom kątowym "kreśląc" stożek. Podstawa stożka to okrąg o promieniu 23° 27 '. Czas zatoczenia stożka wynosi tzw. rok Platoński czyli w przybliżeniu 26 000 lat ziemskich. Na skutek precesji pozornie zmienia się położenie gwiazdozbiorów na sferze niebieskiej. Ustalone przez astrologów starożytnych znaki Zodiaku w czasach im współczesnych odpowiadały astronomicznym pozycjom gwiazdozbiorów, którym przypisano Zodiak. Obecnie na skutek precesji Ziemi takiej zgodności nie ma.

Profekcja - specjalna forma dyrekcji sekundarnych; opiera się na hipotetycznym założeniu, że każdy punkt w horoskopie przesuwa się o jeden znak Zodiaku w ciągu 1 roku czyli o około 30°. Tym samym po upływie 12 lat ten sam punkt zajmuje swoje miejsce wyjściowe, tj. pozycję w horoskopie urodzeniowym. Przykładowo: profekcja Medium coeli wskazuje na sprawy zawodowe lub zajęcie a profekcja ascendentu wskazuje na sprawy związane z ciałem.

Prognozowanie - (predykcja) - wieloetapowy proces polegający na przewidywaniu przyszłych zdarzeń.

Prohibicja - czyli zakaz- pojęcie z zakresu astrologii horarnej (patrz horoskop horarny), oznacza ingerencję trzeciej planety poprzez wejście w aspekt z jedną z dwu planet, zmierzających do ścisłego aspektu między sobą.

Prostokąt mistyczny - układ planetarny utworzony z 2 opozycji, 2 sekstyli i 2 trygonów, wskazuje na napięcia i dysharmonię (opozycje), uzdolnienia, ułatwienia i talenty (trygony i sekstyle), co razem może dać "praktyczny mistycyzm".

Radiks - lub radix- patrz horoskop urodzeniowy

Recepcja mutualna - dwie planety znajdują się w zależności tego rodzaju, że jedna z nich znajduje się w znaku władanym przez drugą planetę a ta z kolei znajduje się w znaku władanym przez planetę pierwszą, np. Saturn znajduje się w Wadze, a Wenus w Koziorożcu (recepcja poprzez znak). Możliwa jest również recepcja mutualna poprzez żywioł, dekanat, dwadę, dom, itd. Sytuacja taka jest uważana za korzystną, szczególnie wtedy, kiedy planety te połączone są aspektem; beneficzne działanie recepcji jest zachowane nawet wtedy, kiedy aspektu takiego nie ma a nawet wtedy, gdy jest to aspekt maleficzny 1. Planety wzmacniają się nawzajem, a ich działanie można porównać do korzystnego działania koniunkcji.

Refranacja - czyli powstrzymywanie-(pojęcie z zakresu astrologii horarnej)- jedna z 2 planet, zmierzających do ścisłego aspektu, wchodzi w retrogradację albo przechodzi w inny znak Zodiaku, zanim ten aspekt się uściśli.

Regent - patrz władca

Rektyfikacja - proces badawczy mający na celu precyzyjne ustalenie czasu urodzenia co do godziny i minuty, kiedy znamy tylko datę urodzenia właściciela horoskopu. Przy rektyfikacji uwzględnia się m.in. pokrywanie się osi głównych horoskopu lub planet właściciela horoskopu z osiami lub planetami w horoskopach członków jego rodziny, ważne fakty i zdarzenia z jego życia znane co do daty, czas tranzytu Jowisza i Saturna przez osie horoskopu, progresje osi, wygląd zewnętrzny i dopasowanie go do znaku zodiaku ascendentu itd.

Relokacja - modyfikacja horoskopu urodzeniowego polegająca na obliczeniu nowego horoskopu uwzględniającego zmianę miejsca urodzenia, zamieszkania lub pobytu; data, godzina i minuta urodzenia nie ulega zmianie przy relokowaniu horoskopu urodzeniowego.

Retrogradacja - pozornie wsteczny ruch (bieg) planety, wynikający z różnych prędkości, z jakimi planety poruszają się po swoich orbitach a także z uwagi na eliptyczny kształt orbit planetarnych. Obserwacje ruchu planet mogą doprowadzić obserwatora ziemskiego do wniosku, że badana planeta "stoi" (patrz Bieg stacjonarny) lub "cofa" się względem Ziemi. W rzeczywistości jednak planeta ta znajduje się w takim miejscu na swojej owalnej orbicie, że w porównaniu z pozycją orbitalną Ziemi wydaje się, że Ziemia ją "wyprzedziła". Retrogradacja oznaczana jest w horoskopie literą R przy symbolu planety.

Rok zwrotnikowy - okres pomiędzy dwoma kolejnymi przejściami Słońca przez punkt Barana czyli okres pomiędzy dwiema równonocami wiosennymi.

Rozprysk czyli rozproszenie - układ planetarny, polega na równomiernym rozłożeniu planet na kole horoskopu, zarówno w poszczególnych znakach jak i domach horoskopu. Figura ta wskazuje na wszechstronność i wielość uzdolnień, łatwość ich wykorzystywania w różnych dziedzinach życia. Domy i znaki obsadzone planetami wskazują na rodzaj uzdolnień i sposoby ich wykorzystania.

Ruch dyrekcyjny planety - inaczej ruch prosty planety; jeden z trzech biegów,  jakim może poruszać się planeta. Wyróżniamy poza tym bieg stacjonarny oraz bieg retrogradacyjny czyli wsteczny. W biegu dyrekcyjnym energia planety wyraża się naturalnie.

Saros - Saros okres 18 lat 11 dni i 8 godzin, po którym zaćmienia Słońca i Księżyca zaczynają się powtarzać; cykl zaćmień o nazwie saros znany był już w starożytności; Saros równa się 223 miesiącom synodycznym i jednocześnie 242 miesiącom smoczym. Użyteczność okresu saros dla przewidywania zaćmień Księżyca bierze się i stąd, że obejmuje on także 239 miesięcy anomalistycznych i dzięki temu dwa zaćmienia rozdzielone tym samym okresem mają podobny przebieg. Zaćmienie, które po upływie okresu Saros powtórzy się nie będzie identyczne do tego poprzedniego ale analogiczne. Kiedy wystąpi zaćmienie, to do następnego dojdzie po takim upływie czasu, w którym zmieści się pełna liczba miesięcy synodycznych (29,53) oraz miesięcy smoczych (27,32). Miesiące te są różne w swojej długości, ale z dużą dokładnością można przyjąć, że 223 miesiące synodyczne (od nowiu do nowiu) trwają tyle samo co 239 miesięcy anomalistycznych (przejście przez perygeum) i 242 miesiące smocze (przejście przez węzeł). Łączny czas tych miesięcy wynosi 6585 i 1/3 dnia, czyli 18 lat 11 dni i 8 godzin. Cykl Saros można wykorzystywać w prognozie, podobnie jak cykle planetarne.

satellitium bez dyspozytora - zakreślone kółkiem
satellitium bez dyspozytora - zakreślone kółkiem
Satellitium - inaczej clusterum, układ planetarny tworzony przez przynajmniej 3 planety w jednym znaku Zodiaku i w domu horoskopowym. Im mniejsza odległość między planetami tym satellitium jest silniejsze. Clusterum jest najsilniejsze, kiedy dyspozytor (władca) znaku Zodiaku, w którym clusterum jest posadowione znajduje się w tym samym znaku1-w sytuacji, gdy władca znaku jest gdzie indziej, całość może stanowić nadmiar dobrej cechy i działać maleficznie, szczególnie wtedy, kiedy jest atakowane przez malefiki 1. Najbliższe przejście planety maleficznej (a nawet Jowisza) może wywołać katastrofę.

Sekstyl (60°) - rodzaj aspektu -orba 5-6° 2, jest to aspekt beneficzny; wskazuje na praktyczne umiejętności, sprawność w dziedzinach wskazanych przez planety tworzące ten aspekt; generalnie oznacza ułatwienia.

Septener - 7 planet znanych astrologii starożytnej (Słońce, Księżyc, Merkury, Wenus, Mars, Jowisz i Saturn). Słońce i Księżyc były określane przez astrologów jako planety (również przez niektórych współczesnych).

Septyl (51° 26') - rodzaj aspektu, orba 2° 2; zdolność do czerpania inspiracji z wnętrza , dążenie do całości i pełni; duchowy rozwój; predyspozycje do zawodów kapłańskich; mistycyzm.

Solariusz - inaczej horoskop słoneczny - rodzaj tranzytu obliczonego na czas koniunkcji Słońca ze swoją pozycją natalną (możliwa różnica 1-2 dni z uwagi na lata przestępne); oblicza się go do horoskopu urodzeniowego.

Stacja - miejsce w Zodiaku, w którym planeta zmienia ruch z prostego (patrz bieg dyrekcyjny) na wsteczny (patrz retrogradacja) lub odwrotnie; planeta znajdująca się na stacji jest w biegu stacjonarnym i nazywa się planetą stacjonarną.

Stellium - konfiguracja przynajmniej 3 ciał kosmicznych pozostających w koniunkcji, w tym jednego Światła czyli Słońca albo Księżyca; silniej działa stellium utworzone w tym samym znaku Zodiaku i w tym samym domu horoskopowym niż stellium przedzielone znakiem lub domem; w astrologii tradycyjnej stellium obejmuje przynajmniej 2 planety plus co najmniej Słońce albo Wenus albo Merkury.

Stopień - (łac. gradus); to jednostka miary kątów płaskich równa 1/360 części okręgu. 1 stopień kątowy (1°) dzieli się na 60 minut kątowych (60'), a 1 minuta kątowa na 60 sekund kątowych (60"). Ten podział okręgu oraz sześćdziesiątkowy podział czasu wywodzi się ze starożytnego Babilonu. Współzależność stopni i czasu przedstawia się następująco: 24 godziny zegarowe= 360° ; 2 godziny zegarowe= 30°  (czyli jeden znak Zodiaku); 1 godzina zegarowa= 15°; 4 minuty zegarowe= 1° ; 4 sekundy zegarowe = 1' (minuta kątowa)

Stopnie egzaltacji - 6 Słońce - 19° Barana; Księżyc - 3° Byka; Merkury - 15° Panny; Wenus - 27° Ryb; Mars - 28° Koziorożca; Jowisz - 15° Raka; Saturn - 21° Wagi; Chiron - 8° Ryb; Uran - 23° Panny; Neptun - 20° Raka; Pluton - 23° Lwa; Prozerpina - 5° Bliźniąt; Wstępujący Węzeł  Księżyca- 4° Strzelca; Zstępujący Węzeł - 4° Bliźniąt.

Sygnifikator - inaczej wskaźnik horoskopowy; sygnifikatorem są: Światła, czyli Słońce i Księżyc, planety, gwiazdy, konstelacje gwiezdne, mgławice, centrum Drogi Mlecznej, planetoidy, Lilith, węzły księżycowe, aspekty, punkty arabskie, progresje, dyrekcje, tranzyty itd.

Synastria - porównianie 2 horoskopów natalnych

Synchronizacja - pojęcie to wprowadził Carl G. Jung, który sformułował je z fizykiem W. Pauli (laureatem nagrody Nobla). Teoria synchroniczności mówi, że nie powiązane ze sobą przyczynowo zdarzenia istnieją równolegle i stoją w analogii do siebie. Układ planet w danym momencie odpowiada określonym zdarzeniom w świecie materialnym oraz określonym procesom psychicznym u danego człowieka. Wszystko to jest ze sobą zsynchronizowane; zjawisko psychiczne jest synchronem innego zjawiska powstałego z tej samej energii planetarnej. Istnieje więc zgodność pomiędzy układem planetarnym a psychiką człowieka, a także jego stanem fizycznym.

Szczyt domu horoskopowego - inaczej wierzchołek domu

Translacja światła - czyli przeniesienie energii (pojęcie z zakresu astrologii horarnej) zachodzi za sprawą planety szybko poruszającej się (planeta druga), która separując się od planety wolniejszej (pierwszej) wchodzi w aspekt z planetą trzecią i przenosi na nią energię planety pierwszej.

Tranzyty - dzienne ruchy (przebiegi) planet, przedstawione w zestawieniach efemerydalnych na każdy dzień roku; w odniesieniu do horoskopu jest to przejście sygnifikatora tranzytującego nad pozycją innego sygnifikatora w horoskopie urodzeniowym.

Tredecyl (108°) - rodzaj aspektu, orba 2°

Trygon (120°) - rodzaj aspektu- orba 7° 2; aspekt harmonijny -wskazuje na wiarę we własne możliwości, ułatwienia, redukcję stresu, rozwój umiejętności i talentów.

Upadek - planeta w upadku znajduje się w znaku Zodiaku przeciwnym do znaku, w którym jest ona w egzaltacji czyli wywyższona; planeta w upadku nie ma naturalnej siły oddziaływania; naturalnej czyli takiej, jaką mogłaby mieć w swoim znaku, np. Mars w Raku jest w tym znaku w upadku, gdyż w Koziorożcu uznaje się go za wywyższonego. Jego energia będzie zatem zgodna z cechami energii Raka, a więc znacznie łagodniejsza i mniej egzaltowana aniżeli energia w Baranie (domicyl Marsa) czy w Koziorożcu (egzaltacja Marsa). Mars w Raku nie będzie czuł się swobodnie, gdyż zamiast agresji marsowej skierowanej na zewnątrz będzie reagował do wewnątrz czyli przeciwko sobie a więc w sposób nieadekwatny do natury Marsa. Co może mieć swoje dobre strony… Tym niemniej Mars w Raku musi odkryć w sobie powody utrudnień w wyrażaniu energii, aby tę energię przystosować i należycie wykorzystać, bez szkody dla innych i dla siebie. Człowiek z planetą w upadku to ten, któremu pisane są trudności w realizowaniu się, co nie znaczy, że nie może on zrealizować swojego potencjału, określonego przez archetyp tej planety. Często planety w upadku są nośnikiem energii sprzyjającej tworzeniu się kompleksów. Zdarza się także, że dzięki osłabieniu siły planety w upadku jej działanie jest pozytywne i objawia się jako określone uzdolnienie lub talent.

Urodzenie dzienne - o urodzeniu dziennym mówimy, kiedy w horoskopie urodzeniowym Słońce jest posadowione nad horyzontem czyli nad osią ASC-DSC. Istnieje pogląd, że o urodzeniu dziennym można mówić również wówczas, kiedy Słońce posadowione jest do 15 stopnia pod horyzontem, gdyż taka pozycja Słońca odpowiada dziennym godzinom urodzenia.

Urodzenie nocne - o urodzeniu nocnym mówimy,kiedy w horoskopie urodzeniowym Słońce posadowione jest pod horyzontem czyli pod osią (poniżej osi) ASC - DSC.  

Via combusta - pojęcie z zakresu astrologii horarnej (patrz horoskop horarny)- Księżyc w Via combusta czyli "na spalonej drodze" (pomiędzy 15 stopniem Wagi a 15 stopniem Skorpiona) , w takim wypadku horoskopu horarnego nie należy interpretować.

Węzły księżycowe - punkty przecięcia orbity Księżyca i ekliptyki; leżą naprzeciw siebie i tworzą oś w horoskopie, górę osi tworzy Wstępujący Węzeł Księżycowy zwany też Głową Smoka a koniec osi wskazuje Zstępujący Węzeł Księżycowy, nazywany Ogonem Smoka; węzły należą do symbolicznych wskaźników horoskopowych. Temat rozwoju duchowego, zadanie życiowe oraz kwestie, w których doświadczamy wsparcia ze strony Opatrzności wskazuje węzeł północny czyli Głowa smoka, natomiast oczyszczenie, pokuta, sposób odpracowania karmy, zadośćuczynienie (wg uznania i światopoglądu -jak kto woli) jest w Ogonie smoka, czyli w węźle południowym. Na osi węzłów, w przeciwległych znakach Zodiaku zasadza się zadanie życiowe człowieka.

Wiadro czyli lejek - układ planetarny podobny do miski. Planety w większości swej skupione są w zakresie nie więcej niż 180 stopni a inna planeta lub 2 planety w koniunkcji są oddalone od nich co najmniej o 30 stopni i więcej oraz stanowią ramię wiadra, poprzez które energia planet w wiadrze przelewana jest na planety od niej oddalone. Stąd inna nazwa tej figury - lejek. Planety oddalone od planet w wiadrze niby rączka wiadra niosą energię planet w wiadrze. Przez manifestacje planet w rączce realizowane są dążenia życiowe właściciela horoskopu określone przez planety skupione w wiadrze.

Wielki Krzyż - lub Wielki Kwadrat- konfiguracja 4 planet pozostających ze sobą wzajemnie w aspektach napięciowych; dwie planety tworzą 2 opozycje a wszystkie planety pozostają w kwadraturze z dwiema sąsiednimi planetami; znaczenie: wszystko przychodzi z trudem.

Wielki Trygon - układ 3 planet położonych w 3 znakach tego samego żywiołu, połączonych ze sobą trygonami; oznacza wielką ekspansję mocy twórczych, inicjatywę, zaufanie do własnych możliwości.

Wierzchołek domu horoskopowego - inaczej szczyt domu horoskopowego; wierzchołek domu wyznacza oś, której pozycja zależy od danych urodzeniowych właściciela horoskopu a także od przyjętego systemu domów (Placidusa, Kocha, Regiomontanusa, itd.). Wierzchołek domu jest początkiem domu. Miejsce w Zodiaku, gdzie wypada wierzchołek domu jest istotne dla interpretacji danego domu; szczególnie wówczas, gdy dom horoskopowy nie jest obsadzony sygnifikatorami. Dokładne określenie pozycji zodiakalnej (stopień w zodiaku, dekanat, dwada )wierzchołka domu pustego czyli nie obsadzonego sygnifikatorami wskaże na planety, których analiza pomoże w interpretacji domu horoskopowego. Planeta, która jest władcą znaku Zodiaku przypadającego na wierzchołek domu jest władcą domu (dyspozytorem domu). Planety władające (patrz władca) pozostałymi znakami Zodiaku, wchodzącymi w skład danego domu są współwładcami domu. Analiza pozycji władcy i współwładców domu pomoże w interpretacji spraw dotyczących tego domu .

Władca domu horoskopowego - jest nim planeta, która włada znakiem Zodiaku, przypadającym na wierzchołek domu horoskopowego

Władca horoskopu - planeta, która włada znakiem Zodiaku, w którym znajduje się Ascendent w horoskopie urodzeniowym.

Władca inaczej regent - planeta, która włada (rządzi) znakiem Zodiaku i domem horoskopowym, np. Pluton włada VIII domem horoskopowym oraz znakiem Skorpiona (inaczej planeta w godności).

Właściciel horoskopu - człowiek, którego horoskop analizuje astrolog. Właścicielem horoskopu może być również państwo, przedsiębiorstwo, firma, społeczeństwo, organizacja, zwierzę lub roślina4.

Wygnanie planety - planeta na wygnaniu to planeta znajdująca się w znaku Zodiaku, będącym w opozycji do znaku, którego planeta jest władcą, np. Saturn w Raku jest na wygnaniu, gdyż włada znakiem Koziorożca. W znaku Raka jego działanie będzie więc nietypowe, odmienne od naturalnego. Człowiek będzie musiał pokonać wiele trudów, aby nauczyć się prawidłowego korzystania z energii Saturna. Planeta na wygnaniu jest oznaką przeszkód w realizacji potencjału, określonego przez archetyp tej planety. Człowiek będzie konfrontowany z wieloma przykrymi zdarzeniami i ludźmi na drodze życiowej. Jeżeli odczyta znaczenie tych pojawiających się trudności, odkryje tym samym drogę do praktycznego wykorzystania energii planety na wygnaniu. Odkrycie to pozwoli na zdobycie doświadczenia, które rozwiąże wszelkie przyczyny osłabienia energii planety na wygnaniu i tym samym człowiek ten nie będzie odbierał podobnych zdarzeń, jako przykrych lub uciążliwych.

Wywyższenie planety - patrz egzaltacja

Medresa-szkoła -studiowanie Koranu  2009©fot. K.D.
Medresa-szkoła -studiowanie Koranu 2009©fot. K.D.
Zaćmienie Księżyca - patrz Eklipsa lunarna

Zaćmienie Słońca - patrz Eklipsa solarna

Znak Zodiaku - jedna z 12 części Zodiaku o długości 30°

Znaki kardynalne - Baran, Rak, Waga, Koziorożec

Znaki żeńskie - Byk, Rak, Panna, Skorpion, Koziorożec, Ryby

Znaki żywiołu Ognia - Baran, Lew, Strzelec

Znaki żywiołu Powietrza - Bliźnięta, Waga, Wodnik

Znaki żywiołu Wody - Rak, Skorpion, Ryby

Znaki żywiołu Ziemi - Byk, Panna, Koziorożec

Znaki męskie - Baran, Bliźnięta, Lew, Waga, Strzelec, Wodnik

Znaki przeciwstawne (opozycyjne) -  6 doświadczają nieustannego wzajemnego oddziaływania na siebie i albo się przyciągają, albo odpychają, choć w istocie rzeczy są częściami jednej całości i uzupełniają siebie. Niezależność Barana traci sens w samotności i odzyskuje go jedynie w połączeniu z "my", jakie niesie w sobie Waga. Twórczość Lwa nie ma sensu bez wiedzy Wodnika. Odkrycia Strzelca rozpowszechniają w świecie Bliźnięta i tak dalej. Na przeciwstawne (opozycyjne) znaki składają się znaki o tej samej biegunowości: Baran - Waga (męskie znaki); Byk - Skorpion (żeńskie); Bliźnięta - Strzelec (męskie); Rak - Koziorożec (żeńskie); Lew - Wodnik (męskie); Panna - Ryby (żeńskie).

Znaki stałe - Byk, Lew, Skorpion, Wodnik

Znaki zmienne - Strzelec, Ryby, Bliźnięta, Panna

Zodiak - inaczej Zwierzyniec niebieski- astrolodzy starożytni umownie podzielili ekliptykę na 12 części, które nazwali Zodiakiem. Ekliptyka zawiera się w 360 stopniach tworząc koło i dzieli się na dwanaście znaków Zodiaku, każdy po 30 stopni. Nazwy 12 znaków pochodzą od 12 gwiazdozbiorów, widocznych na ekliptyce podczas wędrówki Słońca w ciągu roku. Niegdyś gwiazdozbiory pokrywały się swymi pozycjami ze znakami Zodiaku, obecnie tak nie jest na skutek precesji osi Ziemi (patrz hasło precesja).

Zwierzyniec niebieski - patrz Zodiak



  Krystyna Daca5

poprawiono 24.05.2011r.

uzupełnienia czerwiec 2013

uzupełnienia 2 -6. 01. 2016

Hasła: Eklipsa lunarna, Miesiąc gwiazdowy, Miesiąc synodyczny, Miesiąc anomalistyczny i Saros uzupełniono przy współpracy ze Starymbosmanem i w oparciu o źródła:

1.David Ewing Duncan - Historia kalendarza,

2.Jarosław Włodarczyk - Księżyc w nauce i kulturze Zachodu

-----------------------------------------------------------

1 tak Andrzej Wesołowski

2 różni astrolodzy stosują różne orby

3 tak Bil Tierney
4 tak Leon Zawadzki 

5 Aleksander von Pronay

6 Siergiej  A. Wroński

7 Leszek Weres

 


                                                                                                                                                                                                                                                          
Strona Sollunari uywa plikw cookies do prawidowego dziaania strony.
Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawie dla plikw cookies oznacza, e bd one zapisywane w pamici urzdzenia.
Ustawienia te mona zmienia w przegldarce internetowej.
ZAMKNIJ
Wicej informacji udostpniamy w naszej Polityce prywatnoci.